Groot Hertoginnelaan 2-4 Voorbescherming
Thomaskerk
toon op de kaart- StatusGemeentelijk Monument
- ArchitectGerretsen, F.H. Gerretsen, W. Risseeuw, J.I. Simons, L.
- BouwstijlAntroposofische architectuur
- WijkDuinoord
- Bouwjaar1935-1936; 1981
Kerk met bijgebouwen, gebouwd in 1935/36 naar ontwerp van F.H. en W. Gerretsen met gebruikmaking van een oudere, negentiende-eeuwse villa en uitgebreid in 1980/81 naar ontwerp van J.I. Risseeuw.
De kerk werd in 1935-1936 gebouwd tegen een bestaande negentiende-eeuwse villa. In de kerkzaal komt de antroposofische insteek van het ontwerp duidelijk naar voren in de plattegrond van de zaal en de dakvorm, waarin veel schuine lijnen zijn verwerkt. Voor het exterieur maakten Frits en Willem Gerretsen voornamelijk nog gebruik van een historiserende detaillering, waarbij de gestuukte gevels werden voorzien van vensteropeningen met segmentbogen. Ook de bestaande villa werd aangepast op het ontwerp, zodat beiden een geheel vormden. In 1981 werd de kerk verbouwd naar plannen van J.I. Risseeuw. Risseeuw ontwierp een nieuw entreegedeelte aan de voorzijde met ruimere ontvangsthal, waarin de antroposofische inslag van de kerkzaal werd doorgezet. Delen van de oude entree zijn hierin opgenomen. Daarbij werd de schuine lijn in de Groot Hertoginnelaan benut, waarin vaste plantenbakken werden opgenomen. Het exterieur kreeg hierbij een duidelijkere antroposofische inslag in de schuine belijning van de gevelbeëindiging en de detaillering van de gevelopeningen. Inwendig werd de opzet van de kerkzaal gewijzigd, waarbij het altaar in het torendeel werd herbestemd tot kapel. Daarbij bleef de antroposofische architectuur leidend. In de gehandhaafde toren aan de oostzijde werd een rond venster aan de zijde van de Groot Hertoginnelaan dichtgezet ten behoeve van de aansluiting op het nieuwe entreegedeelte. De villa werd terughoudender aangepast, waardoor het traditionalistische uiterlijk van het ontwerp van Willem en Frits Gerretsen hier dominant bleef.
Waardering
De kerk met bijgebouwen is van architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld van antroposofische architectuur, die zowel in het oorspronkelijke ontwerp van F.H. en W. Gerretsen uit 1935/36 als het nieuwere gedeelte van J.I. Risseeuw uit 1981 tot uiting komt. Van toegevoegde waarde is de geleidelijke transformatie, waarbij ook een bestaande, oudere villa in de plannen betrokken is. Stedenbouwkundige waarde heeft het complex als beeldbepalend gebouw aan het begin van de Groot Hertoginnelaan.